Cee asómase ó mar por tres fragmentos de costa: a ría de Lires no noroeste, a praia de Estorde na enseada fisterrá, e desde o mesmo Cee ata a enseada do Ézaro.

O municipio ten unha superficie de 52,2 km nos que viven 7.525 habitantes distribuídos en seis parroquias: A Ameixenda, Brens, Cee (que no seu núcleo urbano aglutina a cerca de 3.600 habitantes), Lires, A Pereiriña e Toba.

Historicamente, Cee conta con vestixios da existencia dun poboamento desde moi antigo. Temos restos de cultura megalítica (ca. 4500-2000 a.C.) como as mámoas do alto de San Pedro Mártir (A Pereiriña) e as Pedras Negras (Bermún-A Pereiriña). O pobo prerromano que habitou esta comarca foi o dos Nerios, os cales desenvolveron a súa cultura dentro do mundo castrexo antes e despois da chegada dos romanos. Pegadas da súa existencia son os castros do monte do Son (Cee), monte do Castro (Lires), Os Castros (Bermún-A Pereiriña) e Os Castros (Vilar de Toba).

Na Idade Media, Cee aparece cara o século XII como unha pequena vila adicada so os labores da terra; empezou a medrar gracias á presencia nela do arcediago de Trastámara, onde construíu a súa residencia señorial, e pouco a pouco comezou a abrirse cara o mar, facendo del un ben económico. Restos de arquitectura medieval podemos observalos na igrexa de Toba (románico), do século XII. Tamén a igrexa de Cee conserva restos da arquitectura gótica do século XV (parte da capela maior).

Na Idade Moderna a vila de Cee vaise configurando como un núcleo de poboación importante, que vai medrando pouco a pouco ó abeiro do poder eclesiástico e da riqueza do mar. A imaxe que a parte antiga nos ofrece déixanos entrever para esta época unha vila de casas de pedra labrada e estreitas rúas con patios e prazas pequenas. Entre as edificacións podemos destaca-la casa Mosteirín, edificio de carácter residencial, situado nun dos lados da praza da Constitución (ó lado da Casa Mayán). Para a arquitectura relixiosa deste período histórico, recomendamos a visita á igrexa de San Xulián da Pereiriña, comezada no século XVI, e as igrexas de Santiago da Ameixenda, Santa Eulalia de Brens e San Estevo de Lires, todas elas reformadas no século XVIII. Deste mesmo século temos magníficos exemplos de arquitectura civil, como o Pazo de Cotón, construído polos Carantoña de Vimianzo, unha boa testemuña do barroco galego. Tamén desta época é o Castelo do Príncipe na Ameixenda, así chamado na honra do futuro rei, Carlos IV. Este, xunto co Castelo do Cardeal, xusto enfronte, tiña a función de defende-la entrada da ría dos frecuentes ataques piratas.

Nesta época, todos os ceenses teñen o orgullo de contar cunha singular figura natural desta vila: Domingo Antonio de Andrade (1639-1712), arquitecto e escultor barroco, un dos máis importantes a nivel galego. Entre as súas innumerables obras queremos destacar: o seu traballo no Altar Maior do Apóstolo, no revestimento dos piares (1669), o deseño e construcción da Torre do Reloxo da Catedral de Santiago (1676-1680), o baldaquino para o altar do Santo Cristo da Catedral de Ourense (1679), obras de reedificación do Mosteiro de Santo Domingo de Bonaval coa coñecida escaleira de caracol (1695), remata o Pórtico Real da praza da Quintana e o segundo corpo da Porta Santa en Santiago (1700) e comezou pouco antes da súa morte a casa da Conga na mesma cidade (1709). As súas obras en Cee centráronse na igrexa parroquial, se ben non se conserva nada debido á destrucción da mesma polos franceses a comezos do século XIX.

Xa na Idade Contemporánea, a historia de Cee e a de toda a comarca vese truncada pola invasión francesa. En abril de 1809 as tropas de Napoleón arrasan a vila e os campos, roubando e destruíndo todo o que se lle poñía por diante. Isto, unido á crise na que entrarán as pesquerías do salgado obriga a moita xente a emigrar. Entre eles está o caso de D. Fernando Blanco de Lema (Cee 1796 - La Habana 1875), que emigrou a Cuba . Este singular personaxe deixa no seu testamento a súa fortuna á vila de Cee para construír nela un Colexio de primeiro e segundo ensino. O centro de ensino foi inaugurado en 1886, sendo un importante referente cultural, tanto pola súa arquitectura, como polas importantes coleccións que alberga no seu interior.

Ademais, aconsellamos un paseo pola Alameda de Cee, engalanada con preciosas edificacións do século XIX como a Casa Mayán, de estilo tradicional, con galerías e balcóns, e do século XX como a Casa Guillén e a antiga Casa do Concello, recentemente restaurada e convertida na sede da Escola de Música Municipal e do futuro Conservatorio de grao medio.

Hoxe en día Cee é unha vila que sabe compaxinar todos estes vestixios históricos cunha variada oferta cultural e de lecer orientada tanto para os seus habitantes, como para os que teñen a ben visitarnos.